SEVDİĞİM ESERLER

Başkalarını sevdiğiniz eserleri okumaya davet ettiğinizde onları kendi dünyanıza davet etmiş oluyorsunuz.
Benim sevdiğim dünyalar arasında, Batı'da Sefiller, Narnia Günlükleri, Tom Dayı'nın Kulübesi, Rusya'da Karamazov Kardeşler, Tolstoy'un Dirilişi, Gogol'un Portresi, Türkiye'de Yunus Emre şiirleri, Sinekli Bakkal, Gulyabani ve daha çok eser bulunuyor. İnsan, sevdiği eserlerle tanınır.

KANON: İNSANİ VE İLAHİ

Bugün Noel Bayramı'nı kutlarken özellikle kutsal kitapların kanonunu düşünüyorum. Kanon, bazı metinlerin ilahi kitaplar olarak belirlenmesidir.

Dünya edebiyatında ünlü yazarlar ve eserler olduğu gibi, kadim İbrani halkının yazdığı sayısız metinler vardı, ama bunların içinde sınırlı sayıda metin "kanon"a dahil oldu.

TELİF, ÜLFET VE YETKİ

Yazar ve yetki arasındaki bağlantı Batı ve Ortadoğu geleneklerinde oldukça farklıdır. Latinceye dayanan Batı geleneğinde yazar (author) ve yetki (authority) aynı menşeli terimler olduğu için organik bağlantılıdır. Arapçaya dayanan Ortadoğu geleneğinde ise bunlar tamamen farklı (yazar – مألف müellif, yetki – سلطة sulta).

ESERİN KOKUSU HAKKINDA

Azerbaycan'ın en ünlü edebî eserlerinden biri Ali ve Nino'nun yazarının kim olduğu tartışılmaktadır. Kitabın üzerinde Qurban Səid diye mühacir bir yazarın adı yazılırken bazı araştırmacılar bu eserin ünlü Azerbaycan yazarı Yusif Vəzir Çəmənzəminli tarafından yaratıldığını söylerler. Bu sorun henüz çözülmemiş. Ve dünyada böyle eserler çok.

AYNADAKİ HAYAL BEN MİYİM?

Büyük yazarların yarattığı karakterler, kendi hayalimizi görebileceğimiz birer ayna niteliğindeler.

Örneğin, Lev Tolstoy'un Diriliş romanının baş kahramanı, kendini doğru sanan, kendi suçlarını görmeyip başkalarını yargılayan her bir kişiye çirkin suretini gösteren bir aynadır.

BELGELENMİŞ YALANLAR, KURGULANMIŞ GERCEKLER

İnsanlar edebiyatı kurgu (fiction) ve belgesel (non-fiction) olmak üzere ikiye böler ve çoğu zaman belgesel türüne gerçek, kurgu türüne ise uydurma ya da yalan gözüyle bakarlar. Evet, dünya edebiyatı kurmaca hikâyelerle dolu. İster Jean Valjean olsun ister Karamazovlar ister Hababam sınıfı isterse başka eserlerin kahramanları ya hiç yaşamamış ya da tarihsel kişilerden çok farklı olan suretleridir. Buna rağmen, bu hikâyeler yalan değil, gerçektir.

SINIRSIZ OLAN, İBRANİLERİN DÜNYASI SINIRLARINDA

İbranilerin öznel dünyasında anlatılan yaratılış öyküsü gerçek tarih mi, değil mi? Bunun gerçek olduğuna inanıyorum. Ama bu öykü İbrani bakış açısından anlatılmıştır.