ÖZGÜR HALKIN TERENNÜMCÜSÜ

Taras Şevcenko, bizim dünyamızın (Ukrayna dili makrokozmunun) kurtarıcısıdır, dilimizde ölmez eserler yaratarak dünyamızı yaşattı. Bu bakımdan o, Yunus Emre'ye ve Puşkin'e benziyor.
Yunus Emre'nin şiirlerinin Türkçesi ve Puşkin'in şiirlerinin Rusçası kulağı okşayan, basit ve güzel, son derece doğal olduğu gibi, Şevçenko'nun şiirlerinin Ukraynacası da öyledir. Ezberlenmesi kolay, çünkü müzik gibi akıyor, biçimiyle anlamı birbirine uyuyor, tek sözle harika ve benzersizdir.

Ayrıca, Yunus Emre'den ve Puşkin'den farklı olarak, hayatını halkın milli ve siyasi özgürlüğüne adaması nedeniyle Şevçenko bizim için en önemli bir milli kahraman olmuştur.

Şairin önünde iki yol var: ya ruhsallık ("dervişlik") ya da dunyasallık. Dünyasallık terimini olumsuz anlamda kullanmıyorum, dünyada ünlü olmak, zengin yaşamak arzusunu kastetmiyorum. Halkın dünyasal sorunlarını çözme çabalarından bahsediyorum. Dünyada herkes acı çekiyor, özellikle mazlum insanlar. Skovoroda ruhsal bir yolla -onlar gibi yoksul yaşayarak, onlara şiirlerini okuyarak, Tevrat'tan, İncil'den ve eski Yunan edebiyatından hikayeler anlatarak, şarkı söyleyerek ve hep sevgi göstererek- acılarını hafifletti. Ama Şevçenko bu yolu reddedip Ukrayna halkını çar zulmünden özgür kılmayı amaçladı. Canını kendi halkının yolunda feda etti.

Yunus Emre'nin bir şiiri var: "Dervişlik der ki bana: Sen derviş olamazsın..." Gerçekten, "derviş" olmak herkese nasip olmuyor. Bizin "derviş"imiz Skovoroda. Halkın maneviyatına, karakterine Skovoroda'nın kocaman bir katkısı oldu. Ancak bizim dünyamıza, yani Ukrayna diline ve halkın siyasi özgürlüğüne katkısı olmadı. Fakat Şevçenko, "dervişliği" reddettiği halde, dilimizi ve milletimizi kurtaran yüce bir kişi olarak tarihimizde çok önemli bir rol oynadı diyebiliriz.