ÖZGÜR RUHUN TERENNÜMCÜSÜ

Kendisi şiir yazan, kendisi müziğini besteleyen, kendisi çalan, kendisi söyleyen – çocukluğundan beri birçok yeteneklere sahip olan Hrihori Skovoroda şiirselliği, derin felsefesi, alçakgönüllülüğü ve imanı ile Yunus Emre'ye benzetilebilir.
Skovoroda, Yunus Emre gibi, hep ölümü düşündü, geçici zevklere aldanmadı, ömrünün sonuna kadar temiz vicdanla yaşadı. "Dünya beni tutmaya çalıştı, ama tutamadı" – Skovoroda'nın en çok alıntılanan sözüdür. Ukraynalıların özgürlük sevgisinin tecessüm ettiği bu şair özgürlüğü genelde ruhsal anlamda "dünyadan özgürlük" olarak anlıyordu.

Ancak, Yunus Emre'den farklı olarak, Skovorida Ukrayna halkının "canlı" dilini kullanmadı, kendi döneminin edebî dili sayılan kilise ve akademi dilini kullandı. Eski Yunanca, Latince, İbranice ve birkaç Avrupa dilini pek iyi bilen Skovoroda kendisi de Latince şiirler yazdı. Felsefesi son derece içsel ve ruhsaldı. "Ne iyi ki, mutluluk belirli bir dönemde veya coğrafi yerde aranmaz. Mutluluk insanın içinde aranır... Zor şeyleri gereksiz, gerekli şeyleri ise kolay yaptığı için Tanrı'ya şükürler olsun!"
Skovoroda'nın kişiliği, hayatı ve felsefesinin Ukrayna edebiyatı üzerinde çok büyük etkisi olmuştur. Ayrıca Rus edebiyatını da etkilemiştir. Gogol, Tolstoy, Dostoyevski gibi yazarların gelişmesinde Skovoroda'nın bir katkısı olduğu bellidir.

Bir sonraki yazımda Ukrayna'nın en ünlü şairi Taras Şevcenko hakkında birkaç kelime yazacağım.